Llythyr am burdeb y cod, pan fo'r galon yn cwrdd â'r «Un Hwnnw» yn rhy hwyr

Nid oes dim yn fwy poenus na'r eiliad pan fyddi'n byw mewn priodas anymwybodol, yn hongian ar edau, yn dioddef hyd eithaf dy nerth — ac yn sydyn daw rhywun ar dy lwybr, a thi a ddealli â'th holl enaid: ef yw'r un hwnnw. Prawf yw hwn lle caiff holl ddyfnder anrhydedd dynol ei brofi.

Yn yr eiliad honno, mae rhywun yn ildio i wendid, yn troi at dwyll a brad, gan halogi ei gartref presennol a'r teimlad newydd glân. Mae canlyniad cam o'r fath bob amser yn ofnadwy: mae pobl a fu gynt yn rhannu un gwely yn torri calonnau ei gilydd ac yn troi'n elynion didrugaredd, yn barod i rwygo ei gilydd, ac mae plant yn dioddef rhyngddynt.

Ond y mae ffordd arall — ffordd cod moesol mewnol, pan na alli yn syml fforddio camu i berthynas newydd trwy gelwydd, waeth pa mor dost y bo'r galon. Dewisi di burdeb ac encilio. Ac yna mae bywyd yn eich gwahanu eto ar lanau gwahanol — nes i chi'ch dau dyfu a dod yn wir rydd. Weithiau ar ôl y fath boen mae rhywun yn cau ynddo'i hun mor ddwfn nes bod ofn ceisio eto. Ac weithiau mae tynged, ar ôl aros am awr purdeb a rhyddid, yn dwyn dau enaid a dyfodd ynghyd o'r newydd — heb gysgod ac heb rwystrau.